Home Barista

Lees hier alles wat je altijd al wilde weten over specialty koffie!

Pour over vs immersion

Pour Over Vs Immersion

Thuis zelf een filterkoffie of slow coffee zetten is voor velen onder ons een vast ritueel geworden. Genieten van een zelfgemaakt tasje lekkere koffie, heerlijk. Er zijn verschillende manieren om een smaakvolle filterkoffie te maken, maar voor de thuisbarista zijn de pour over en de immersion techniek de meest gekende. Maar wat is nu precies het verschil tussen die pour over en immersion? Daar lees je hier meer over.

De termen filterkoffie en slow coffee

De termen worden vaak door elkaar gebruikt, maar er is toch een verschil. Met de term filterkoffie verwijzen we naar de algemene zettechniek, koffie die met een papieren (of metalen) filter wordt gezet en waar water op koffie wordt gegoten en vervolgens door de filter druppelt. Denk maar aan een cafetière, de ouderwetse filterkoffie machine bij de grootouders,…
De term slow coffee daarentegen wordt vooral gebruikt in de specialty coffee wereld. De filterkoffie die je zet, is op basis van specialty coffee bonen die speciaal zijn gebrand voor deze zetmethode. Je gebruikt ook een specifiek recept om de beste smaken uit die bonen te onttrekken met tools die speciaal ontwikkeld zijn voor en door de specialty coffee industrie. Er worden zelfs kampioenschappen gewijd aan het zetten van de beste slow coffees! We kunnen dus stellen dat alle slow coffee filterkoffie is, maar niet alle filterkoffies zijn slow coffees… In deze blog gebruiken we weliswaar de termen door elkaar.

Origami

Slow coffee of filterkoffie is de laatste jaren steeds populairder geworden onder koffieliefhebbers. Een filterkoffie heeft doorgaans meer complexiteit in smaak en een licht mondgevoel. Een tasje filter kan zelfs bijna een thee-achtige body hebben, maar boet daarom niet in aan smaak of cafeïnegehalte!

Filterkoffie is niet enkel in specialty coffee bars een populaire keuze, maar het is ook de grote favoriet van de thuisbarista. Het zetten van je eigen filterkoffie thuis is voor veel mensen een gezellig weekend ritueel, of een dagelijks momentje om tot rust te komen voor het begin van de werkdag.

Daarbij is het materiaal dat je nodig hebt om zelf een goede slow coffee te maken een stuk goedkoper dan het investeren in een heuse espressomachine. Er zijn veel verschillende methodes om filterkoffie te maken. Er bestaan automatische snelfilters, zoals een meer professionele Moccamaster of simpelweg dat koffiezetapparaat dat je bij je grootouders in de keuken ziet staan. Maar hier zoomen we dus in op twee technieken die je “met de hand” moet zetten, namelijk pour over of immersion. Het verschil zit ‘em niet enkel in de zetwijze, maar ook in de stijl en smaak van koffie die je uiteindelijk als resultaat hebt.

Pour over

Bij de pour over methode giet je met de hand water op over de gemalen koffie. Door de zwaartekracht druppelt het water langzaamaan door de koffie, en zo in je tas. Voorbeelden van pour over zetmethodes zijn de V60, Kalita en Chemex

Zetmethodes

Het zetten van een pour over koffie avraagt wel wat aandacht. Je moet bij het proces blijven, in verschillende keren water opgieten en tegelijk op de tijd letten. Maar het resultaat is het meer dan waard: een pour over geeft een tas koffie met veel smaaknuances en veel complexiteit. De filter die je bij een pour over gebruikt is vaak een papieren filter, en ook dit heeft effect op de smaak. Papier houdt namelijk de natuurlijke oliën en vetten van de koffiebonen tegen, en geeft een cleane cup.

De pour over techniek heeft wel zijn uitdagingen: het is vooral moeilijk helemaal consistent te blijven. Ook al doe je altijd dezelfde handelingen, toch leidt dit niet altijd tot exact dezelfde smaak. Niet alle thuisbarista’s zijn al helemaal geoefend in de juiste opgiet techniek en de temperatuur van het water durft bijvoorbeeld al eens te schommelen. Er zijn veel variabelen die een grote impact hebben op het uiteindelijke resultaat. Veel oefenen en nauwgezet je koffiezet proces opvolgen is dus erg belangrijk.

Immersion

De immersion techniek daarentegen draait niet zozeer rond het opgieten van het water, maar eerder de duur van het hele zetproces. Je voegt namelijk water toe aan je gemalen koffie, en laat dit dan “trekken”. Na x aantal tijd duw je met behulp van een filter de gemalen koffie door, en heb je als resultaat ook een filterkoffie. De meest gekende immersion methode is de French Press, maar de Clever Dripper en Aeropress vallen ook onder deze categorie.

Zetmethode Koffie: French-Press
Zetmethode Koffie: Clever
Zetmethode Koffie: Aeropress

De immersion techniek is voor sommige mensen “minder gedoe”: je giet simpelweg water op je gemalen koffie en je kan ondertussen iets anders doen terwijl je wacht tot de nodige tijd verstreken is. Verder is het smaakprofiel ook anders. Je vindt rijkere en rondere smaken terug, het mondgevoel is ook wat zwaarder. Zeker als je een metalen filter gebruikt (zoals bij de French Press), merk je een groot contrast met pour over in body. De oliën en vetten blijven namelijk in je koffie, en je tasje is dus minder clean.

Maar ook al vraagt de immersion methode “minder techniek”, toch is het niet natte vinger werk. Je volgt evenwel een specifiek recept, en helaas laten veel mensen bijvoorbeeld hun koffie gewoon in hun French Press staan in plaats van het meteen over te gieten in een tas of serveerkan. Hierdoor ontstaat er overextractie: het water blijft te lang in contact met de gemalen koffie, met als resultaat een erg bittere en zware koffie. Giet dus zeker je filter meteen over wanneer het zetproces voltooid is!

Beide technieken hebben dus hun voor- en nadelen. Is de ene beter of slechter dan de andere? Natuurlijk niet! Alles hangt af van jouw persoonlijke voorkeur, zowel in smaak als in mondgevoel.

Ons advies?

Proberen en proeven!

Een leuk experiment is bijvoorbeeld dezelfde koffiebonen in beide stijlen zetten. Maak eens een Ethiopië op V60 en op French Press. Ook al heb je dezelfde koffie gebruikt, je zal twee totaal verschillende koffies proeven! Vergelijk ook eens verschillende zetmethodes binnen de twee categorieën. Je zal merken dat een Chemex de meest lichte, florale tasting notes in je koffie naar voor brengt, terwijl een Origami soms een meer zoete, juicy cup geeft. En toch zijn het beide pour-overs!

Koffie Workshop Antwerpen | Level 1

Wil je graag meer ontdekken over filterkoffie?

Bij Cross Roast organiseren we een slow coffee workshop waar je verschillende filtertechnieken in theorie en praktijk beter kan leren kennen.